تحلیل قرآنی از پدیدۀ «غنا» با رویکرد تدبر سیاقی در آیۀ «لهو الحدیث»

نوع مقاله : علمی-تخصصی

10.22080/qhs.2026.6548

چکیده

نخستین منبع برای تبیین و تحلیل مفاهیم و پدیده­ها، قرآن کریم است که بنیادی­ترین و دقیق­ترین گزاره­ها را به دست می­دهد. پدیدۀ غنا از پدیده­های چالشی و مورد استعمال و تبیین قرآنی آن ضروری و فوریتی است. این ضرورت از آن روست که امروزه رواج زیادی پیدا کرده است. در قرآن کریم، کم­تر از دَه آیه وجود دارد که از زوایای گوناگون، پدیدۀ غنا را تبیین می­کنند. آیۀ «لهو الحدیث» از مهم­ترین آیات ناظر به غنا است که ظرفیت ارائۀ گزاره­های بنیادی و گوناگونی را داراست. ازاین‌رو، آیۀ مذکور به‌عنوان محور پژوهش گزینش شد تا با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با رویکرد تدبر سیاقی مورد بررسی قرار گیرد؛ زیرا این رویکرد می‌تواند داده‌های اساسی و گوناگونی از آیۀ مورد نظر به دست دهد. بررسی تدبری آیۀ «لهو الحدیث» نشان می­دهد که موسیقی در مسیر تکامل بشری، از جایگاهی اصلی و بنیادین برخوردار نیست و نوع غنایی آن می­تواند آثار زیان‌باری چون «عذاب خوارکننده»، «روی­گردانی از آیات الهی»، «محرومیت از بهشت جاودان» و «شرک» را بر انسان تحمیل کند.
 

کلیدواژه‌ها