1
دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ علومانسانی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران، rahmati@gonbad.ac.ir
2
کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران، fatemekhorasani1372@gmail.com
10.22080/qhs.2026.6552
چکیده
گفتمان وحیانی قرآن کریم برای تحقق هدف هدایت و تربیت انسان، از شیوههای بیانی متنوع و هدفمندی بهره میبرد که «مثل» یکی از کارآمدترین آنها در انتقال معارف اعتقادی، اخلاقی و رفتاری بهشمار میآید. امثال قرآنی با نزدیکسازی مفاهیم معقول و انتزاعی به امور محسوس و تجربهپذیر، زمینۀ فهم عمیق پیام الهی را برای طیف گستردهای از مخاطبان فراهم ساخته و از رهگذر قالببندی معارف وحیانی در ساختارهایی ملموس و ذهنپذیر، به ماندگاری و اثرگذاری پیام قرآن - متناسب با اقتضائات خاتمیت - انجامیده است. این شیوۀ بیانی، افزون بر جذب مخاطبان نخستین وحی، بستری پویا برای تعقل و بازخوانی مستمر آموزههای قرآنی در ادوار بعدی فراهم آورده است. پژوهش کتابخانهای حاضر که به شیوۀ توصیفی - تحلیلی سامان یافته، با هدف تبیین مسیر «از گونهشناسی تا کارکرد»، به دستهبندی انواع امثال قرآن کریم و بررسی نقش تربیتی و هدایتی آنها در مواجهه با مخاطبان میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تنوع در گونههای مثلپردازی و پیوند آنها با عناصر عینی همچون طبیعت و تجربۀ زیسته، بر میزان مانایی و تأثیرگذاری هدایتی مَثلها افزوده است. هدف تربیتی، درونمایۀ مشترک تمامی گونههای امثال قرآن بوده و این قالبهای بیانی با رویکردهایی همچون آگاهیبخشی، موعظه و تشویق به نیکی، کارکردی بنیادین در فرآیند هدایت و اصلاح رفتار مخاطبان ایفا میکنند.
رحمتی, سید مهدی , & خراسانی, فاطمه . (1404). امثال قرآن: ازگونهشناسی تا کارکردهای تربیتی در هدایت مخاطبان. مطالعات فهم قرآن, 2(2), -. doi: 10.22080/qhs.2026.6552
MLA
سید مهدی رحمتی; فاطمه خراسانی. "امثال قرآن: ازگونهشناسی تا کارکردهای تربیتی در هدایت مخاطبان", مطالعات فهم قرآن, 2, 2, 1404, -. doi: 10.22080/qhs.2026.6552
HARVARD
رحمتی, سید مهدی, خراسانی, فاطمه. (1404). 'امثال قرآن: ازگونهشناسی تا کارکردهای تربیتی در هدایت مخاطبان', مطالعات فهم قرآن, 2(2), pp. -. doi: 10.22080/qhs.2026.6552
CHICAGO
سید مهدی رحمتی و فاطمه خراسانی, "امثال قرآن: ازگونهشناسی تا کارکردهای تربیتی در هدایت مخاطبان," مطالعات فهم قرآن, 2 2 (1404): -, doi: 10.22080/qhs.2026.6552
VANCOUVER
رحمتی, سید مهدی, خراسانی, فاطمه. امثال قرآن: ازگونهشناسی تا کارکردهای تربیتی در هدایت مخاطبان. مطالعات فهم قرآن, 1404; 2(2): -. doi: 10.22080/qhs.2026.6552