تطبیق آراء تفسیری فریقین دربارۀ «خطور گناه» در قلب حضرت یوسف(ع)

آیۀ 24 سورۀ یوسف، مشتمل بر حساس‌ترین نقطۀ داستان زلیخا و حضرت یوسف، یکی از آیات قران کریم است که قرآن‌پژوهان، در تفسیر آن گفت­وگوی زیاد دارند. بررسی این آیۀ شریفه، با توجه بر لزوم روشن‌شدن دیدگاه عامه و خاصه در تبیین خطور قلبی گناه به­طور عام و جایگاه حضرت یوسف به­طور خاص، حائز اهمیت فراوان است. هدف مقالۀ کنونی، شناخت دیدگاه عامه و خاصه دربارۀ خطور گناه در حیطۀ قلب است و به تبع آن، تعیین متعلق «همّت و همّ» از جانب زلیخا و حضرت یوسف، سؤال اصلی مقاله را تشکیل می‌دهد. فرضیۀ نگاشتۀ حاضر، تأثیرپذیری هریک از فریقین با رویکرد زمینی از جانب عامه و نگاه آسمانی توسط خاصه دربارۀ حضرت یوسف (ع) است. نتیجۀ تحقیق با روش تحلیلی - انتقادی به همراه ابزار کتابخانه‌ای و استنطاق آیات، معطوف به این حقیقت مهم است که برخی از مفسران اهل سنت با استناد به حدیث منقول بر خلاف عموم مفسران خاصه، قائل به جواز خطور گناه به قلب حتی برای پیامبر، به دلیل معفوٌعنه بودن آن هستند؛ درحالی‌که برخلاف نظر آنان، مفسران شیعی معتقد هستند که شخص نبیّ، در همۀ حوزه‌های قولی، فعلی و نیز قلبی با برخورداری از تقوا و آگاهی فوق‌العاده، از همۀ گناهان منزه می‌باشند.